<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X53n0858">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 858 因明入正理論直疏</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 858 因明入正理論直疏</title>
			<author>明 明昱疏</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">858</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">因明入正理論直疏</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB18785">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18785</charName>
				<mapping cb:dec="1001825" type="PUA">U+F4961</mapping>
			<mapping type="unicode">U+216C7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[嫩-束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18800">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18800</charName>
				<mapping cb:dec="1001840" type="PUA">U+F4970</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+35FF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[日*(門@可)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-28T08:16:05">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0932b" n="0932b"/>
<lb ed="X" n="0932b01"/>
<lb ed="X" n="0932b02"/>
<lb ed="X" n="0932b03"/>
<lb ed="X" n="0932b04"/>
<lb ed="X" n="0932b05"/>
<lb ed="X" n="0932b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 858-A 因明入正理論直疏叙</cb:mulu><head>No. 858-A
<lb ed="X" n="0932b07"/><lb ed="R087" n="0135a01"/> 因明入正理論直疏叙</head>
<lb ed="X" n="0932b08"/><lb ed="R087" n="0135a02"/><p xml:id="pX53p0932b0801">夫三相立因。徹諸法之本因。五聲定理。入諸法之正
<lb ed="X" n="0932b09"/><lb ed="R087" n="0135a03"/>理。故三支無過。宗藉能所以肇因。多理極成。喩假異
<lb ed="X" n="0932b10"/><lb ed="R087" n="0135a04"/>同而生果。若能立俱眞。能破俱僞。雖秦儀之辯。莫能
<lb ed="X" n="0932b11"/><lb ed="R087" n="0135a05"/>斥其非。盧駱之文。莫能飾其過。繇是毀呰魔外鉄鍱。
<lb ed="X" n="0932b12"/><lb ed="R087" n="0135a06"/>以是而偃伏。導引天人金輪。以是而依崇。所謂言生
<lb ed="X" n="0932b13"/><lb ed="R087" n="0135a07"/>智了。正顯邪摧。自悟悟他靡越于此。故於曲女城中。
<lb ed="X" n="0932b14"/><lb ed="R087" n="0135a08"/>立唯識量。十有八日。列國群賢無敢譸議。詎非因明
<lb ed="X" n="0932b15"/><lb ed="R087" n="0135a09"/>證眞之力歟。原其茲論。自奘師始譯。永明繼陳。漸爾
<lb ed="X" n="0932b16"/><lb ed="R087" n="0135a10"/>鮮聞。邈焉垂絕。高原大師遠續餘光。志興厥旨。慨其
<lb ed="X" n="0932b17"/><lb ed="R087" n="0135a11"/>義趣隱微。初學臨文難曉。以質直詞。疏通蹊逕。令諸
<lb ed="X" n="0932b18"/><lb ed="R087" n="0135a12"/>覽者。眼底無全牛矣。余企慕斯文。慶逢法席。愧無所
<lb ed="X" n="0932b19"/><lb ed="R087" n="0135a13"/>諳。爲師皷吹。冀諸同志。無泯斯因。</p>
<lb ed="X" n="0932b20"/><lb ed="R087" n="0135a14"/><p xml:id="pX53p0932b2001">萬曆歲次壬子端陽前二日武林後學大善和南書
<lb ed="X" n="0932b21"/><lb ed="R087" n="0135a15"/>於南屛山中</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0932b22"/>
<lb ed="X" n="0932b23"/>
<lb ed="X" n="0932b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0932c" n="0932c"/>
<lb ed="X" n="0932c01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">因明入正理論直疏</cb:mulu>
<lb ed="X" n="0932c02"/><cb:docNumber>No. 858</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0932c03"/><lb ed="R087" n="0135b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>因明入正理論直疏</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0932c04"/>
<lb ed="X" n="0932c05"/><lb ed="R087" n="0135b02"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">商羯羅</name>主菩薩　造</byline>
<lb ed="X" n="0932c06"/><lb ed="R087" n="0135b03"/><byline cb:type="other">三藏法師　<name role="" type="person">玄奘</name>　譯</byline>
<lb ed="X" n="0932c07"/><lb ed="R087" n="0135b04"/><byline cb:type="author">西蜀沙門　明昱　疏</byline>
<lb ed="X" n="0932c08"/><lb ed="R087" n="0135b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0932c0801">△將釋此論。科文分四。一釋題目。二釋論主。三釋
<lb ed="X" n="0932c09"/><lb ed="R087" n="0135b06"/>譯師。四釋論文。且初釋題目。</p>
<lb ed="X" n="0932c10"/><lb ed="R087" n="0135b07"/><p xml:id="pX53p0932c1001">因者。格諸法之比量。明者。照諸法之正智。非正智
<lb ed="X" n="0932c11"/><lb ed="R087" n="0135b08"/>無以照諸法本因。非比量無以格諸法自相。是以
<lb ed="X" n="0932c12"/><lb ed="R087" n="0135b09"/>據比量正智能入諸法正理也。故論主以極成有
<lb ed="X" n="0932c13"/><lb ed="R087" n="0135b10"/>法極成能別爲宗。徧是宗法爲因。顯因同品爲喩。
<lb ed="X" n="0932c14"/><lb ed="R087" n="0135b11"/>豈非因明入正理乎葢因。者是比量義。而有三支。
<lb ed="X" n="0932c15"/><lb ed="R087" n="0135b12"/>以三支比量爲因。名因言生智了爲果名明。趨進
<lb ed="X" n="0932c16"/><lb ed="R087" n="0135b13"/>得本名入。簡別偏邪名正。諸法自相名理。賓主較
<lb ed="X" n="0932c17"/><lb ed="R087" n="0135b14"/>言名論。故云因明入正理論。斯乃觀察義中秘鍵
<lb ed="X" n="0932c18"/><lb ed="R087" n="0135b15"/>關鑰。權衡智畔妙轉靈樞。詮論量之指歸。叙折邪
<lb ed="X" n="0932c19"/><lb ed="R087" n="0135b16"/>之軌式。苟於一法因明。入一法正理。萬法因明。入
<lb ed="X" n="0932c20"/><lb ed="R087" n="0135b17"/>萬法正理。正理旣得。正智昭然。如是則能徹窮諸
<lb ed="X" n="0932c21"/><lb ed="R087" n="0135b18"/>法源頭。事事無礙。豈易言哉。但患見諦不親。立量
<lb ed="X" n="0932c22"/><lb ed="R087" n="0136a01"/>不眞耳。或謂斯典無宜於此方。愚未能知也。</p><p xml:id="pX53p0932c2218" cb:place="inline">△一
<lb ed="X" n="0932c23"/><lb ed="R087" n="0136a02"/>釋題目竟。下二釋論主。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0932c24"/><lb ed="R087" n="0136a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0932c2401"><name role="" type="person">商羯羅</name>主菩薩造</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933a" n="0933a"/>
<lb ed="X" n="0933a01"/><lb ed="R087" n="0136a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a0101">梵語<name role="" type="person">商羯羅</name>。此云天。主者唐言也。譯師存梵兼唐
<lb ed="X" n="0933a02"/><lb ed="R087" n="0136a05"/>爲名。故云天主。菩薩者。梵語從略。若具足。應云菩
<lb ed="X" n="0933a03"/><lb ed="R087" n="0136a06"/>提薩埵。菩提云覺。薩埵云情。以論主自旣覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0933a0301" n="0933a0301"/><anchor xml:id="beg0933a0301" n="0933a0301"/>已<anchor xml:id="end0933a0301"/>。復
<lb ed="X" n="0933a04"/><lb ed="R087" n="0136a07"/>覺有情。故以菩提薩埵稱之。今從略。唯名菩薩。造
<lb ed="X" n="0933a05"/><lb ed="R087" n="0136a08"/>者爲也。雖義祖先覺。又從自製。故云造也。</p><p xml:id="pX53p0933a0517" cb:place="inline">△二釋
<lb ed="X" n="0933a06"/><lb ed="R087" n="0136a09"/>論主竟。下三釋譯師。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a07"/><lb ed="R087" n="0136a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933a0701">三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>譯</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a08"/><lb ed="R087" n="0136a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a0801">三藏者。經律論也。經以貫理。律以嚴戒。論較是非
<lb ed="X" n="0933a09"/><lb ed="R087" n="0136a12"/>簡別邪正。法師俱善。故以三藏稱之。旣善三藏。爲
<lb ed="X" n="0933a10"/><lb ed="R087" n="0136a13"/>人所師。復以法師爲名耳。</p><p xml:id="pX53p0933a1011" cb:place="inline">△三釋譯師竟。下四釋
<lb ed="X" n="0933a11"/><lb ed="R087" n="0136a14"/>論文分三。一總標。二通釋。三結顯。且初總標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a12"/><lb ed="R087" n="0136a15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0933a1201"><l>能立與能破</l><l>及似唯悟他</l><l>現量與比量</l>
<lb ed="X" n="0933a13"/><lb ed="R087" n="0136a16"/><l>及似唯自悟</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a14"/><lb ed="R087" n="0136a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a1401">此頌一論之綱宗。揭示八門二益之梗槩。欲令學
<lb ed="X" n="0933a15"/><lb ed="R087" n="0136a18"/>者知其要也。能立者。三支無過。能破者。正顯其非。
<lb ed="X" n="0933a16"/><lb ed="R087" n="0136b01"/>似能立者。三十三種過隨之。似能破者。不定不成
<lb ed="X" n="0933a17"/><lb ed="R087" n="0136b02"/>等謬斥。現量者。謂離名言所有分別。比量者。謂藉
<lb ed="X" n="0933a18"/><lb ed="R087" n="0136b03"/>衆相而觀於義。似現量者。於義異轉。似比量者。不
<lb ed="X" n="0933a19"/><lb ed="R087" n="0136b04"/>能正解。唯悟他者。以前四門。俱是顯示益他之義。
<lb ed="X" n="0933a20"/><lb ed="R087" n="0136b05"/>故云悟他。唯自悟者。以後四門。俱是自證自解境
<lb ed="X" n="0933a21"/><lb ed="R087" n="0136b06"/>界。故云自悟。是以八門二益。總該一論之旨矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a22"/><lb ed="R087" n="0136b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933a2201">如是總攝諸論要義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933a23"/><lb ed="R087" n="0136b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933a2301">結成頌中所詮。該諸論之要義也。</p><p xml:id="pX53p0933a2314" cb:place="inline">△一總標竟。下
<lb ed="X" n="0933a24"/><lb ed="R087" n="0136b09"/>二通釋分八。一能立門。二似能立門。三現量門。四
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933b" n="0933b"/>
<lb ed="X" n="0933b01"/><lb ed="R087" n="0136b10"/>比量門。五似現量門。六似比量門。七能破門。八似
<lb ed="X" n="0933b02"/><lb ed="R087" n="0136b11"/>能破門。一又分三。一總標能立。二別釋三支。三結
<lb ed="X" n="0933b03"/><lb ed="R087" n="0136b12"/>成立義。且初總標能立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933b04"/><lb ed="R087" n="0136b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933b0401">此中宗等多言。名爲能立。由宗因喩多言。開示諸有
<lb ed="X" n="0933b05"/><lb ed="R087" n="0136b14"/>問者未了義故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933b06"/><lb ed="R087" n="0136b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933b0601">謂此能立門中所詮宗因喩之多言無過。名爲能
<lb ed="X" n="0933b07"/><lb ed="R087" n="0136b16"/>立。問。何用三支。方爲能立。答。由宗因喩多言。方能
<lb ed="X" n="0933b08"/><lb ed="R087" n="0136b17"/>開示諸有問者未了義故。謂諸問者。不了諸法本
<lb ed="X" n="0933b09"/><lb ed="R087" n="0136b18"/>因。於常無常等宗。猶豫不決。論主立三支比量。使
<lb ed="X" n="0933b10"/><lb ed="R087" n="0137a01"/>知因爲宗法。喩爲明訓。於無常等宗。了然自決矣。
<lb ed="X" n="0933b11"/><lb ed="R087" n="0137a02"/>又宗因喩。各有多理。名爲多言。宗中多言有九。一
<lb ed="X" n="0933b12"/><lb ed="R087" n="0137a03"/>現量不相違。二比量不相違。三自敎不相違。四世
<lb ed="X" n="0933b13"/><lb ed="R087" n="0137a04"/>間不相違。五自語不相違。六能別宗體極成。七所
<lb ed="X" n="0933b14"/><lb ed="R087" n="0137a05"/>別宗依極成。八能所俱極成。九無相符極成。因中
<lb ed="X" n="0933b15"/><lb ed="R087" n="0137a06"/>多言有三。一能成。二決定。三不相違。能成有四。一
<lb ed="X" n="0933b16"/><lb ed="R087" n="0137a07"/>兩俱能成。立敵共許故。二隨一能成敵者亦許故
<lb ed="X" n="0933b17"/><lb ed="R087" n="0137a08"/>三決定能成。無猶豫故。四所依能成。有有法故。決
<lb ed="X" n="0933b18"/><lb ed="R087" n="0137a09"/>定有六。一決定非共。因於異品無故。二決定非不
<lb ed="X" n="0933b19"/><lb ed="R087" n="0137a10"/>共。因於同品有故。三決定非同品一分轉。異品徧
<lb ed="X" n="0933b20"/><lb ed="R087" n="0137a11"/>轉。四決定非異品一分轉。唯許同品宜徧轉。五決
<lb ed="X" n="0933b21"/><lb ed="R087" n="0137a12"/>定非俱品一分轉。六決定非相違。不相違有四。一
<lb ed="X" n="0933b22"/><lb ed="R087" n="0137a13"/>因不相違法自相。二因不相違法差別。三因不相
<lb ed="X" n="0933b23"/><lb ed="R087" n="0137a14"/>違有法自相。四因不相違有法差別。喩中多言有
<lb ed="X" n="0933b24"/><lb ed="R087" n="0137a15"/>二。一同喩。二異喩。一同喩有五。一同喩能成因。二
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0933c" n="0933c"/>
<lb ed="X" n="0933c01"/><lb ed="R087" n="0137a16"/>同喩能成宗。三宗因俱能成。四三支配合辭。五辭
<lb ed="X" n="0933c02"/><lb ed="R087" n="0137a17"/>不顚倒合。二異喩有五。一異喩能遣宗。二異喩能
<lb ed="X" n="0933c03"/><lb ed="R087" n="0137a18"/>遣因。三宗因俱能遣。四三支配離辭。五辭不顚倒
<lb ed="X" n="0933c04"/><lb ed="R087" n="0137b01"/>離。應知多言。皆理爲過。則三十三過名似能立。反
<lb ed="X" n="0933c05"/><lb ed="R087" n="0137b02"/>過爲理。亦三十三理名眞能立。故龍樹云。卽此多
<lb ed="X" n="0933c06"/><lb ed="R087" n="0137b03"/>言。說名能立。及似能立。隨其所應。爲開悟他。說此
<lb ed="X" n="0933c07"/><lb ed="R087" n="0137b04"/>能立。及似能立。</p><p xml:id="pX53p0933c0707" cb:place="inline">△一總標能立竟。下二別釋三支
<lb ed="X" n="0933c08"/><lb ed="R087" n="0137b05"/>分三。一釋宗。二釋因。三釋喩。且初釋宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933c09"/><lb ed="R087" n="0137b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0933c0901">此中宗者。謂極成有法。極成能別。差別性故。隨自樂
<lb ed="X" n="0933c10"/><lb ed="R087" n="0137b07"/>爲。所成立性。是名爲宗。如有成立聲是無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0933c11"/><lb ed="R087" n="0137b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0933c1101">法不孤起。仗境方生。凡所立宗。須前陳一法爲宗
<lb ed="X" n="0933c12"/><lb ed="R087" n="0137b09"/>依。法中無過。故云極成有法。推尋此法。是眞是妄。
<lb ed="X" n="0933c13"/><lb ed="R087" n="0137b10"/>常無常等。立爲宗旨。以能辯別此法無謬。故云極
<lb ed="X" n="0933c14"/><lb ed="R087" n="0137b11"/>成能別。後陳宗體旣爲能別。則前陳宗依爲所別
<lb ed="X" n="0933c15"/><lb ed="R087" n="0137b12"/>也。又宗者本也。導也崇也。立宗爲本。則導引衆義
<lb ed="X" n="0933c16"/><lb ed="R087" n="0137b13"/>崇之。故立無常爲宗。因喩亦宜無常。立常爲宗。因
<lb ed="X" n="0933c17"/><lb ed="R087" n="0137b14"/>喩亦宜爲常。是立宗無過。故云極成能別也。差別
<lb ed="X" n="0933c18"/><lb ed="R087" n="0137b15"/>性故隨自樂爲者。謂前陳有法中有差別義。隨自
<lb ed="X" n="0933c19"/><lb ed="R087" n="0137b16"/>意樂取一義爲宗。如以玉爲前陳有法成立宗依。
<lb ed="X" n="0933c20"/><lb ed="R087" n="0137b17"/>論玉之質爲堅。玉之色爲白。是爲差別性。於差別
<lb ed="X" n="0933c21"/><lb ed="R087" n="0137b18"/>中。立堅立白。隨自樂爲也。所成立性是名爲宗者。
<lb ed="X" n="0933c22"/><lb ed="R087" n="0138a01"/>釋成宗體也。所成立者。卽宗之名。對後因說。名所
<lb ed="X" n="0933c23"/><lb ed="R087" n="0138a02"/>成立。以宗爲所成。由因爲能成。謂雖立宗。其理未
<lb ed="X" n="0933c24"/><lb ed="R087" n="0138a03"/>確。必擧因成。宗義方定。故以因爲能成立。宗爲所
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934a" n="0934a"/>
<lb ed="X" n="0934a01"/><lb ed="R087" n="0138a04"/>成立也。復擧例云。如立聲爲前陳有法。是無常爲
<lb ed="X" n="0934a02"/><lb ed="R087" n="0138a05"/>宗。聲有生滅。理必無常。是爲極成。</p><p xml:id="pX53p0934a0214" cb:place="inline">△一釋宗竟。下
<lb ed="X" n="0934a03"/><lb ed="R087" n="0138a06"/>二釋因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934a04"/><lb ed="R087" n="0138a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934a0401">因有三相。何等爲三。謂徧是宗法性。同品定有性。異
<lb ed="X" n="0934a05"/><lb ed="R087" n="0138a08"/>品徧無性。云何名爲同品異品。謂所立法均等義品。
<lb ed="X" n="0934a06"/><lb ed="R087" n="0138a09"/>說名同品。如立無常。甁等無常。是名同品。異品者。謂
<lb ed="X" n="0934a07"/><lb ed="R087" n="0138a10"/>於是處。無其所立。若有是常。見非所作。如虗空等。此
<lb ed="X" n="0934a08"/><lb ed="R087" n="0138a11"/>中所作性。或勤勇無間所發性。徧是宗法。於同品定
<lb ed="X" n="0934a09"/><lb ed="R087" n="0138a12"/>有性。異品徧無性。是無常等因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934a10"/><lb ed="R087" n="0138a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934a1001">因是宗之法性。故以宗法爲因。品是一切義名。都
<lb ed="X" n="0934a11"/><lb ed="R087" n="0138a14"/>以三支名品。定有徧無。俱顯因性。因有三相者。謂
<lb ed="X" n="0934a12"/><lb ed="R087" n="0138a15"/>俱品同品異品也。言徧是宗法性者。是顯俱品義。
<lb ed="X" n="0934a13"/><lb ed="R087" n="0138a16"/>以同品之因。唯徧同品之宗。異品之因。唯徧異品
<lb ed="X" n="0934a14"/><lb ed="R087" n="0138a17"/>之宗。名徧是宗法。故龍樹以徧是宗法爲俱品。同
<lb ed="X" n="0934a15"/><lb ed="R087" n="0138a18"/>品定有性異品徧無性者。謂同品之因定有。於異
<lb ed="X" n="0934a16"/><lb ed="R087" n="0138b01"/>品中徧無。以同品之因不轉異品。是爲無過。云何
<lb ed="X" n="0934a17"/><lb ed="R087" n="0138b02"/>下。雙徵。謂所下。別釋。言所立法者。卽是所成立之
<lb ed="X" n="0934a18"/><lb ed="R087" n="0138b03"/>宗。謂宗與因。其義均平。是同品義。如立下。擧例。謂
<lb ed="X" n="0934a19"/><lb ed="R087" n="0138b04"/>立無常爲宗。甁等爲喩。以甁等是無常義故。是名
<lb ed="X" n="0934a20"/><lb ed="R087" n="0138b05"/>同品者。結成所立之宗。同於甁等喩也。異品下。別
<lb ed="X" n="0934a21"/><lb ed="R087" n="0138b06"/>釋異品。謂於是處無其所立者。謂異品因處。無同
<lb ed="X" n="0934a22"/><lb ed="R087" n="0138b07"/>品所立之宗。若有是常者。謂異品處若有所立。定
<lb ed="X" n="0934a23"/><lb ed="R087" n="0138b08"/>是常法。故立異品三支云。是常爲宗。見非所作爲
<lb ed="X" n="0934a24"/><lb ed="R087" n="0138b09"/>因。如虗空等喩。以常宗異無常。非所作性異於所
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934b" n="0934b"/>
<lb ed="X" n="0934b01"/><lb ed="R087" n="0138b10"/>作。虗空等喩異於甁等。故名異品。此中下。結成因
<lb ed="X" n="0934b02"/><lb ed="R087" n="0138b11"/>義。言所作性者。謂有爲法。是所作性。殷勤勇猛無
<lb ed="X" n="0934b03"/><lb ed="R087" n="0138b12"/>間所發。亦是所作義故。徧是宗法者。謂上所作性。
<lb ed="X" n="0934b04"/><lb ed="R087" n="0138b13"/>於無常宗爲同品。於常宗爲異品。故名徧是宗法。
<lb ed="X" n="0934b05"/><lb ed="R087" n="0138b14"/>於同品定有性異品徧無性者。意謂無常爲宗。則
<lb ed="X" n="0934b06"/><lb ed="R087" n="0138b15"/>所作性同有異無。若常爲宗。則所作性同無異有。
<lb ed="X" n="0934b07"/><lb ed="R087" n="0138b16"/>同品有故。徧於同品。異品有故。徧於異品。故論云
<lb ed="X" n="0934b08"/><lb ed="R087" n="0138b17"/>無常等者。等於常宗。結顯此因徧無常宗之同品。
<lb ed="X" n="0934b09"/><lb ed="R087" n="0138b18"/>亦徧常宗之異品。故云徧是宗法。</p><p xml:id="pX53p0934b0914" cb:place="inline">△二釋因竟。下
<lb ed="X" n="0934b10"/><lb ed="R087" n="0139a01"/>三釋喩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934b11"/><lb ed="R087" n="0139a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934b1101">喩有二種。一者同法。二者異法。同法者。若於是處。顯
<lb ed="X" n="0934b12"/><lb ed="R087" n="0139a03"/>因同品。決定有性。謂若所作。見彼無常。譬如甁等。異
<lb ed="X" n="0934b13"/><lb ed="R087" n="0139a04"/>法者。若於是處。說所立無。因徧非有。謂若是常。見非
<lb ed="X" n="0934b14"/><lb ed="R087" n="0139a05"/>所作。如虗空等。此中常言。表非無常。非所作言。表無
<lb ed="X" n="0934b15"/><lb ed="R087" n="0139a06"/>所作。如有非有。說名非有。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934b16"/><lb ed="R087" n="0139a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934b1601">一同法者。法卽宗因。宗依名有法。宗體但名法。因
<lb ed="X" n="0934b17"/><lb ed="R087" n="0139a08"/>名宗法。故宗因俱名法。以喩必同同品宗因。故名
<lb ed="X" n="0934b18"/><lb ed="R087" n="0139a09"/>同法。二異法者。謂異品喩。雖同異品之宗因。必不
<lb ed="X" n="0934b19"/><lb ed="R087" n="0139a10"/>同於同品之法。故名異法。同法者下。釋成同喩之
<lb ed="X" n="0934b20"/><lb ed="R087" n="0139a11"/>義。若於是處者。卽同法喩處也。顯因同品者。顯能
<lb ed="X" n="0934b21"/><lb ed="R087" n="0139a12"/>成立之因。同於喩也。決定有性者。謂同法喩中。決
<lb ed="X" n="0934b22"/><lb ed="R087" n="0139a13"/>定有同品之因性。謂若下。擧例。以所作性故之因。
<lb ed="X" n="0934b23"/><lb ed="R087" n="0139a14"/>見彼無常之宗。譬如甁等爲喩。異法者下。釋成異
<lb ed="X" n="0934b24"/><lb ed="R087" n="0139a15"/>喩。是處者。卽異喩之處。說所立無者。謂無同品所
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0934c" n="0934c"/>
<lb ed="X" n="0934c01"/><lb ed="R087" n="0139a16"/>立之宗。因徧非有者。謂同品之因。於異品中。徧非
<lb ed="X" n="0934c02"/><lb ed="R087" n="0139a17"/>有故。復立異品云。謂若是常爲宗。見非所作爲因。
<lb ed="X" n="0934c03"/><lb ed="R087" n="0139a18"/>如虗空等爲喩。此中不。釋成異品異於同品之義。
<lb ed="X" n="0934c04"/><lb ed="R087" n="0139b01"/>謂此異品中常宗之言。表非同品無常之宗。非所
<lb ed="X" n="0934c05"/><lb ed="R087" n="0139b02"/>作言。表無同品所作之因。如有下。擧例釋成同品
<lb ed="X" n="0934c06"/><lb ed="R087" n="0139b03"/>異品義。謂如有有。必有非有。言有卽同品。非有卽
<lb ed="X" n="0934c07"/><lb ed="R087" n="0139b04"/>異品。以異品中非有同品之義。故說異品名爲非
<lb ed="X" n="0934c08"/><lb ed="R087" n="0139b05"/>有。故下論云。對彼有論。有卽同品。對非有論。卽對
<lb ed="X" n="0934c09"/><lb ed="R087" n="0139b06"/>異品。</p><p xml:id="pX53p0934c0903" cb:place="inline">△三釋喩竟。通上二別釋三支竟。下三結成
<lb ed="X" n="0934c10"/><lb ed="R087" n="0139b07"/>立義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934c11"/><lb ed="R087" n="0139b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0934c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1101" n="0934c1101"/><anchor xml:id="beg0934c1101" n="0934c1101"/>已<anchor xml:id="end0934c1101"/>說宗因等如是多言。開悟他時。說名能立。如說聲
<lb ed="X" n="0934c12"/><lb ed="R087" n="0139b09"/>無常者。是立宗言。所作性故者。是宗法言。若是所作。
<lb ed="X" n="0934c13"/><lb ed="R087" n="0139b10"/>見彼無常。如甁等者。是隨同品言。若是其常。見非所
<lb ed="X" n="0934c14"/><lb ed="R087" n="0139b11"/>作。如虗空者。是遠離言。惟此三分。說名能立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0934c15"/><lb ed="R087" n="0139b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0934c1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1501" n="0934c1501"/><anchor xml:id="beg0934c1501" n="0934c1501"/>已<anchor xml:id="end0934c1501"/>說下。謂前<anchor xml:id="nkr_note_add_0934c1502" n="0934c1502"/><anchor xml:id="beg0934c1502" n="0934c1502"/>已<anchor xml:id="end0934c1502"/>立三支無過。開曉於人。故名能立。
<lb ed="X" n="0934c16"/><lb ed="R087" n="0139b13"/>如說下。釋成所立三支名義。原於立宗。必先有法
<lb ed="X" n="0934c17"/><lb ed="R087" n="0139b14"/>爲宗依。故擧聲爲前陳。推聲之體無常。非實有性。
<lb ed="X" n="0934c18"/><lb ed="R087" n="0139b15"/>故立後陳無常爲宗。是爲立宗言也。聲有所作。理
<lb ed="X" n="0934c19"/><lb ed="R087" n="0139b16"/>必無常。無常之宗。法於所作。故云所作性故者。是
<lb ed="X" n="0934c20"/><lb ed="R087" n="0139b17"/>宗法言爲因也。若是所作下。擧合詞明同品。因明
<lb ed="X" n="0934c21"/><lb ed="R087" n="0139b18"/>之法。合必先能後所。離則先所後能。故云若是所
<lb ed="X" n="0934c22"/><lb ed="R087" n="0140a01"/>作者是先擧能成立之因。見彼無常者次合所成
<lb ed="X" n="0934c23"/><lb ed="R087" n="0140a02"/>立之宗。然後合喩故如甁等。是隨同品言者。結成
<lb ed="X" n="0934c24"/><lb ed="R087" n="0140a03"/>合詞。若是其常下。擧離詞明異品。離則先所後能
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935a" n="0935a"/>
<lb ed="X" n="0935a01"/><lb ed="R087" n="0140a04"/>故先擧所成立之常宗。次陳能成立之非所作因
<lb ed="X" n="0935a02"/><lb ed="R087" n="0140a05"/>然後擧喩。如虗空等。謂是遠離言者。結成離詞。復
<lb ed="X" n="0935a03"/><lb ed="R087" n="0140a06"/>總結云。唯此宗因喩之三分無過。說名能立。</p><p xml:id="pX53p0935a0318" cb:place="inline">△三
<lb ed="X" n="0935a04"/><lb ed="R087" n="0140a07"/>結成立義竟。通上一釋能立門竟。下二釋似能立
<lb ed="X" n="0935a05"/><lb ed="R087" n="0140a08"/>門分四。一釋似宗。二釋似因。三釋似喩。四結前科。
<lb ed="X" n="0935a06"/><lb ed="R087" n="0140a09"/>一釋似宗分二。一總標帶過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a07"/><lb ed="R087" n="0140a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a0701">唯樂成立。由與現量等相違。故名似立宗。謂現量相
<lb ed="X" n="0935a08"/><lb ed="R087" n="0140a11"/>違。比量相違。自敎相違。世間相違。自語相違。能別不
<lb ed="X" n="0935a09"/><lb ed="R087" n="0140a12"/>極成。所別不極成。俱不極成。相符極成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a10"/><lb ed="R087" n="0140a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1001">雖樂下。總標似宗。謂現量下。明九種帶過。</p><p xml:id="pX53p0935a1017" cb:place="inline">△一總
<lb ed="X" n="0935a11"/><lb ed="R087" n="0140a14"/>標帶過竟。下二別釋九種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a12"/><lb ed="R087" n="0140a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a1201">此中現量相違者。如說聲。非所聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a13"/><lb ed="R087" n="0140a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1301">一釋現量相違過。謂現量者。取境淸明。不帶名言
<lb ed="X" n="0935a14"/><lb ed="R087" n="0140a17"/>數量。猶如鏡面。現諸影像。非無其像。去則無留。今
<lb ed="X" n="0935a15"/><lb ed="R087" n="0140a18"/>立者旣說聲塵爲有法。又立非所聞爲宗。如說鏡
<lb ed="X" n="0935a16"/><lb ed="R087" n="0140b01"/>像。非鏡面現豈不相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a17"/><lb ed="R087" n="0140b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a1701">比量相違者。如說甁等是常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a18"/><lb ed="R087" n="0140b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a1801">二釋比量相違過。言比量者。理門論說。爲顯所比
<lb ed="X" n="0935a19"/><lb ed="R087" n="0140b04"/>故說宗言。應知立宗。於所比義。能觀察故。名爲比
<lb ed="X" n="0935a20"/><lb ed="R087" n="0140b05"/>量今立者以甁等爲有法。定常爲宗。然常非所作。
<lb ed="X" n="0935a21"/><lb ed="R087" n="0140b06"/>甁等不成。甁等所作。常義非有。龍樹云。所作非常
<lb ed="X" n="0935a22"/><lb ed="R087" n="0140b07"/>故。常非所作故。較之比量相違。明如指掌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a23"/><lb ed="R087" n="0140b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935a2301">自敎相違者。如勝論師。立聲爲常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935a24"/><lb ed="R087" n="0140b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935a2401">三釋自敎相違過。外道所計。不出四句。謂有句。無
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935b" n="0935b"/>
<lb ed="X" n="0935b01"/><lb ed="R087" n="0140b10"/>句俱句。不俱句。勝論計異。卽是無句。今以聲爲宗
<lb ed="X" n="0935b02"/><lb ed="R087" n="0140b11"/>依。定常爲宗體。則常非無句。亦非異句。故與自敎
<lb ed="X" n="0935b03"/><lb ed="R087" n="0140b12"/>無句異句俱相違也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b04"/><lb ed="R087" n="0140b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b0401">世間相違者。如說懷兔非月有故。又如說言。人頂骨
<lb ed="X" n="0935b05"/><lb ed="R087" n="0140b14"/>淨。衆生分故。猶如螺貝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b06"/><lb ed="R087" n="0140b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b0601">四釋世間相違過。諸世間人。說兔望月踏影成胎
<lb ed="X" n="0935b07"/><lb ed="R087" n="0140b16"/>今說懷兔非月有故故與世間所說相違。又如下。
<lb ed="X" n="0935b08"/><lb ed="R087" n="0140b17"/>復立比量。顯與世相違。量云。人頂骨爲宗依。立淨
<lb ed="X" n="0935b09"/><lb ed="R087" n="0140b18"/>爲宗體。衆生分故爲因。猶如螺貝爲喩。世人謂餘
<lb ed="X" n="0935b10"/><lb ed="R087" n="0141a01"/>屍骸頂骨皆爲不淨。以從靑瘀膀脹爛壞。至白骨
<lb ed="X" n="0935b11"/><lb ed="R087" n="0141a02"/>等。皆不淨故。今立淨爲宗。豈不相違。如他國中。以
<lb ed="X" n="0935b12"/><lb ed="R087" n="0141a03"/>人頂骨爲<g ref="#CB18800">㗿</g>喇碗。及爲數珠。是此類故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b13"/><lb ed="R087" n="0141a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b1301">自語相違者。如言我母。是其石女。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b14"/><lb ed="R087" n="0141a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b1401">五釋自語相違過。爲我母者。必能生育。方有我身。
<lb ed="X" n="0935b15"/><lb ed="R087" n="0141a06"/>若言我母是其石女。石女不育。我從何生。是爲自
<lb ed="X" n="0935b16"/><lb ed="R087" n="0141a07"/>語相違之過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b17"/><lb ed="R087" n="0141a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935b1701">能別不極成者。如佛弟子。對數論師。立聲滅壞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935b18"/><lb ed="R087" n="0141a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935b1801">六釋能別宗體帶過。能別者。謂能辯別宗依之義。
<lb ed="X" n="0935b19"/><lb ed="R087" n="0141a10"/>立爲宗體。故說宗體。名爲能別。不極成者。以立宗
<lb ed="X" n="0935b20"/><lb ed="R087" n="0141a11"/>體。敵者不許。名帶過故。原佛弟子。立聲滅壞。是無
<lb ed="X" n="0935b21"/><lb ed="R087" n="0141a12"/>常義。其理極成。但對數論師立。便不極成。以數論
<lb ed="X" n="0935b22"/><lb ed="R087" n="0141a13"/>師。執一執有爲宗。俱是常義。不許滅壞。今以聲爲
<lb ed="X" n="0935b23"/><lb ed="R087" n="0141a14"/>所別有法。滅壞爲能別宗體。彼旣不許。是不極成。
<lb ed="X" n="0935b24"/><lb ed="R087" n="0141a15"/>以因明之法。立敵共許。方成宗體。苟非其制。便爲
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0935c" n="0935c"/>
<lb ed="X" n="0935c01"/><lb ed="R087" n="0141a16"/>帶過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c02"/><lb ed="R087" n="0141a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c0201">所別不極成者。如數論師。對佛弟子。說我是思。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c03"/><lb ed="R087" n="0141a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c0301">七釋所別宗依帶過。言所別者。是前陳宗依。以帶
<lb ed="X" n="0935c04"/><lb ed="R087" n="0141b01"/>過故。名不極成。數論師。以神我爲宗依。立思爲宗
<lb ed="X" n="0935c05"/><lb ed="R087" n="0141b02"/>體。雖則不違自敎。對佛弟子。便不極成。以佛說法。
<lb ed="X" n="0935c06"/><lb ed="R087" n="0141b03"/>一切無我。故佛弟子。不許有我。則所別我。爲不極
<lb ed="X" n="0935c07"/><lb ed="R087" n="0141b04"/>成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c08"/><lb ed="R087" n="0141b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c0801">俱不極成者。如勝論師。對佛弟子。立我以爲和合因
<lb ed="X" n="0935c09"/><lb ed="R087" n="0141b06"/>緣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c10"/><lb ed="R087" n="0141b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c1001">八釋能所二俱帶過。所言俱不極成者。是能別所
<lb ed="X" n="0935c11"/><lb ed="R087" n="0141b08"/>別二俱帶過。爲俱不成。據佛弟子無我爲宗。則於
<lb ed="X" n="0935c12"/><lb ed="R087" n="0141b09"/>所別我上不成。以勝論師執異爲宗。無和合義。又
<lb ed="X" n="0935c13"/><lb ed="R087" n="0141b10"/>執無句。卽無因緣。故於能別和合因緣亦不極成。
<lb ed="X" n="0935c14"/><lb ed="R087" n="0141b11"/>今詳能別所別俱不極成者。唯在宗依宗體上說。
<lb ed="X" n="0935c15"/><lb ed="R087" n="0141b12"/>以宗中云。此中宗者。謂極成有法。極成能別。應知
<lb ed="X" n="0935c16"/><lb ed="R087" n="0141b13"/>立宗。必得彼此共許。無諸過難。名爲極成。若不共
<lb ed="X" n="0935c17"/><lb ed="R087" n="0141b14"/>許。是無圓滿極成就義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c18"/><lb ed="R087" n="0141b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c1801">相符極成者。如說聲是所聞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c19"/><lb ed="R087" n="0141b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0935c1901">九釋相符極成之過。言相符者。於聲有法。立所聞
<lb ed="X" n="0935c20"/><lb ed="R087" n="0141b17"/>爲宗。則諸世間。及與聖敎。皆同此義。故名相符。問。
<lb ed="X" n="0935c21"/><lb ed="R087" n="0141b18"/>若謂相符。於理極成。何名爲過。答。因明之法。立敵
<lb ed="X" n="0935c22"/><lb ed="R087" n="0142a01"/>共諍。是爲宗體。今旣相符。無共諍義。亦是帶過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0935c23"/><lb ed="R087" n="0142a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0935c2301">如是多言。是遣諸法自相門故。不容成故。立無果故。
<lb ed="X" n="0935c24"/><lb ed="R087" n="0142a03"/>名似立宗過。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936a" n="0936a"/>
<lb ed="X" n="0936a01"/><lb ed="R087" n="0142a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a0101">結前九種帶過。所言遣者。是遠離義。言自相者。是
<lb ed="X" n="0936a02"/><lb ed="R087" n="0142a05"/>法性義。如甁衣等。無常爲自相。虗空等義。常爲自
<lb ed="X" n="0936a03"/><lb ed="R087" n="0142a06"/>相。若以甁衣爲常。虗空等義又爲無常。是謂遣諸
<lb ed="X" n="0936a04"/><lb ed="R087" n="0142a07"/>法自相門。故不容成。立亦無果。以不生智。是無果
<lb ed="X" n="0936a05"/><lb ed="R087" n="0142a08"/>義。故名似立宗過。</p><p xml:id="pX53p0936a0508" cb:place="inline">△二別釋九種竟。通上一釋似
<lb ed="X" n="0936a06"/><lb ed="R087" n="0142a09"/>宗竟。下二釋似因分二。一結前總標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a07"/><lb ed="R087" n="0142a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0936a0701" n="0936a0701"/><anchor xml:id="beg0936a0701" n="0936a0701"/>已<anchor xml:id="end0936a0701"/>說似宗。當說似因。不成不定。及與相違。是名似因。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a08"/><lb ed="R087" n="0142a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a0801">結前<anchor xml:id="nkr_note_add_0936a0801" n="0936a0801"/><anchor xml:id="beg0936a0801" n="0936a0801"/>已<anchor xml:id="end0936a0801"/>說似宗。起後當說似因。不成不定及相違
<lb ed="X" n="0936a09"/><lb ed="R087" n="0142a12"/>者。總標三科名似立因。下文別釋。</p><p xml:id="pX53p0936a0914" cb:place="inline">△一結前總標
<lb ed="X" n="0936a10"/><lb ed="R087" n="0142a13"/>竟。下二別釋似因分三。一釋不成。二釋不定。三釋
<lb ed="X" n="0936a11"/><lb ed="R087" n="0142a14"/>相違。且初釋不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a12"/><lb ed="R087" n="0142a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a1201">不成有四。一兩俱不成。二隨一不成。三猶豫不成。四
<lb ed="X" n="0936a13"/><lb ed="R087" n="0142a16"/>所依不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a14"/><lb ed="R087" n="0142a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a1401">總分不成有四種過。下文一一別釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a15"/><lb ed="R087" n="0142a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a1501">如成立聲爲無常等。若言是眼所見性故。兩俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a16"/><lb ed="R087" n="0142b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a1601">一釋兩俱不成過。立聲爲無常等者。謂以聲爲宗
<lb ed="X" n="0936a17"/><lb ed="R087" n="0142b02"/>依。或立無常及常爲宗體。若言眼所見性故爲因。
<lb ed="X" n="0936a18"/><lb ed="R087" n="0142b03"/>聲非眼家所見。彼此共知。是故立者敵者。俱不許
<lb ed="X" n="0936a19"/><lb ed="R087" n="0142b04"/>聲爲眼所見。名俱不成。又據龍樹云。若有彼此不
<lb ed="X" n="0936a20"/><lb ed="R087" n="0142b05"/>同許者。定非宗法。如有成立聲是無常。眼所見性
<lb ed="X" n="0936a21"/><lb ed="R087" n="0142b06"/>故。彼謂聲是耳聞。云眼所見。立敵兩家俱不聽許。
<lb ed="X" n="0936a22"/><lb ed="R087" n="0142b07"/>是故說爲兩俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a23"/><lb ed="R087" n="0142b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936a2301">所作性故。對聲顯論。隨一不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936a24"/><lb ed="R087" n="0142b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936a2401">二釋隨一不成過。謂將所作性故之因。對彼聲顯
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936b" n="0936b"/>
<lb ed="X" n="0936b01"/><lb ed="R087" n="0142b10"/>外道論無常義。彼不許聲是所作性。是爲隨一不
<lb ed="X" n="0936b02"/><lb ed="R087" n="0142b11"/>成之過。龍樹云。又若敵論不同許者。如對顯論。所
<lb ed="X" n="0936b03"/><lb ed="R087" n="0142b12"/>作性故。彼以顯字爲敵者之名。敵者不許聲爲所
<lb ed="X" n="0936b04"/><lb ed="R087" n="0142b13"/>作。是故說爲隨一不成。問。此中彼此不許。與宗中
<lb ed="X" n="0936b05"/><lb ed="R087" n="0142b14"/>彼此不許何別。答。宗中不許。通於宗依宗體。說爲
<lb ed="X" n="0936b06"/><lb ed="R087" n="0142b15"/>不極成過。以立宗時。必具極成有法。極成能別。名
<lb ed="X" n="0936b07"/><lb ed="R087" n="0142b16"/>爲能立。若彼不許。是不極成。此中不許。唯在宗法
<lb ed="X" n="0936b08"/><lb ed="R087" n="0142b17"/>性上說不成過。宗法性者是生起因。名能成立。彼
<lb ed="X" n="0936b09"/><lb ed="R087" n="0142b18"/>若不許。是不能成。雖則許與不許彼此皆同。而於
<lb ed="X" n="0936b10"/><lb ed="R087" n="0143a01"/>極成了因。及能成生因。有差別故。龍樹云。此中乃
<lb ed="X" n="0936b11"/><lb ed="R087" n="0143a02"/>言宗者。唯取有法。或有宗聲。唯詮於法<note place="inline">宗也</note>。此中宗
<lb ed="X" n="0936b12"/><lb ed="R087" n="0143a03"/>法<note place="inline">因也</note>。唯取立論。及敵論者。決定同許。何以故。今此
<lb ed="X" n="0936b13"/><lb ed="R087" n="0143a04"/>唯依證了因故<note place="inline">因證宗也</note>。但由智力了所說義<note place="inline">宗也</note>。非如
<lb ed="X" n="0936b14"/><lb ed="R087" n="0143a05"/>生因。由能起用<note place="inline">因也</note>。彼中難云。若爾。旣取智爲了因。
<lb ed="X" n="0936b15"/><lb ed="R087" n="0143a06"/>是言便失能成立義。彼復答云。此亦不然。令彼憶
<lb ed="X" n="0936b16"/><lb ed="R087" n="0143a07"/>念本極成故<note place="inline">極成有法。極成能別</note>。是故此中。唯取彼此俱定
<lb ed="X" n="0936b17"/><lb ed="R087" n="0143a08"/>許義。卽爲善說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936b18"/><lb ed="R087" n="0143a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936b1801">於霧等性。起疑惑時。爲成大種。和合火有。而有所說。
<lb ed="X" n="0936b19"/><lb ed="R087" n="0143a10"/>猶豫不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936b20"/><lb ed="R087" n="0143a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936b2001">三釋猶豫不成過。霧等性者。等於煙性。霧爲水大
<lb ed="X" n="0936b21"/><lb ed="R087" n="0143a12"/>之種。煙爲和合火有。謂若於霧於煙猶豫不決。不
<lb ed="X" n="0936b22"/><lb ed="R087" n="0143a13"/>能定知諸法本因。是似因過。以霧等性。是宗法性。
<lb ed="X" n="0936b23"/><lb ed="R087" n="0143a14"/>名之爲因。於因不決。故名猶豫不成因之過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936b24"/><lb ed="R087" n="0143a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936b2401">虗空實有。德所依故。對無空論。所依不成。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0936c" n="0936c"/>
<lb ed="X" n="0936c01"/><lb ed="R087" n="0143a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c0101">四釋所依不成過。勝論所宗六句義中。實句有九。
<lb ed="X" n="0936c02"/><lb ed="R087" n="0143a17"/>空居第五。德句義有二十四種。謂色香味觸等。俱
<lb ed="X" n="0936c03"/><lb ed="R087" n="0143a18"/>以空爲所依。故立虗空爲有法。實有爲宗。德所依
<lb ed="X" n="0936c04"/><lb ed="R087" n="0143b01"/>故爲因。對無空論。有不成過。以有外道。謂色與空。
<lb ed="X" n="0936c05"/><lb ed="R087" n="0143b02"/>質礙是有。空性是無。不見虗空有往來故。彼不許
<lb ed="X" n="0936c06"/><lb ed="R087" n="0143b03"/>有。則德所依空性不成。亦是因中之過也。</p><p xml:id="pX53p0936c0617" cb:place="inline">△一釋
<lb ed="X" n="0936c07"/><lb ed="R087" n="0143b04"/>不成竟。下二釋不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c08"/><lb ed="R087" n="0143b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c0801">不定有六。一共。二不共。三同品一分轉。異品徧轉。四
<lb ed="X" n="0936c09"/><lb ed="R087" n="0143b06"/>異品一分轉。同品徧轉。五俱品一分轉。六相違決定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c10"/><lb ed="R087" n="0143b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c1001">總標不定有六種過。下文一一別釋。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c11"/><lb ed="R087" n="0143b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c1101">此中共者。如言聲常。所量性故。常無常品。皆共此因。
<lb ed="X" n="0936c12"/><lb ed="R087" n="0143b09"/>是故不定。爲如甁等。所量性故。聲是無常。爲如空等。
<lb ed="X" n="0936c13"/><lb ed="R087" n="0143b10"/>所量性故。聲是其常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c14"/><lb ed="R087" n="0143b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c1401">一釋共中因不定過。如言聲是有法。定常爲宗。所
<lb ed="X" n="0936c15"/><lb ed="R087" n="0143b12"/>量性故爲因。此中標定所立宗因。復出過云。常無
<lb ed="X" n="0936c16"/><lb ed="R087" n="0143b13"/>常品。皆共此因。是故不定。以所量性故之因。於常
<lb ed="X" n="0936c17"/><lb ed="R087" n="0143b14"/>宗喩。及無常宗喩。皆是共故。爲如下。釋成不定義。
<lb ed="X" n="0936c18"/><lb ed="R087" n="0143b15"/>爲如甁等。所量性故。喩聲有法。宗是無常。以彼甁
<lb ed="X" n="0936c19"/><lb ed="R087" n="0143b16"/>有大小淺深。皆所量故。爲如空等。所量性故。喩聲
<lb ed="X" n="0936c20"/><lb ed="R087" n="0143b17"/>有法。宗是其常。以彼虗空遠近方圓。俱可量故。是
<lb ed="X" n="0936c21"/><lb ed="R087" n="0143b18"/>爲所量性故之因寬。於常無常品中共有爲過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c22"/><lb ed="R087" n="0144a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0936c2201">言不共者。如說聲常。所聞性故。常無常品。皆離此因。
<lb ed="X" n="0936c23"/><lb ed="R087" n="0144a02"/>常無常外。餘非有故。是猶豫因。此所聞性。其猶何等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0936c24"/><lb ed="R087" n="0144a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0936c2401">二釋不共因不定過。聲是有法。定常爲宗。所聞性
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937a" n="0937a"/>
<lb ed="X" n="0937a01"/><lb ed="R087" n="0144a04"/>故爲因。此中標定宗因。復顯不定過云。常無常品
<lb ed="X" n="0937a02"/><lb ed="R087" n="0144a05"/>皆離此因。謂所聞性。於常宗喩。及無常喩。皆遠離
<lb ed="X" n="0937a03"/><lb ed="R087" n="0144a06"/>故。何則。爲如甁等。非所聞性。喩聲有法。宗是無常
<lb ed="X" n="0937a04"/><lb ed="R087" n="0144a07"/>爲如空等非所聞性。喩聲有法。宗是其常。以甁與
<lb ed="X" n="0937a05"/><lb ed="R087" n="0144a08"/>空。皆眼見故。非所聞性。是故相離。常無常外。餘非
<lb ed="X" n="0937a06"/><lb ed="R087" n="0144a09"/>有故。是猶豫因者。明不定義。此所聞性。其猶何等
<lb ed="X" n="0937a07"/><lb ed="R087" n="0144a10"/>者是。明不共義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937a08"/><lb ed="R087" n="0144a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937a0801">同品一分轉。異品徧轉者。如說聲。非勤勇無間所發。
<lb ed="X" n="0937a09"/><lb ed="R087" n="0144a12"/>無常性故。此中非勤勇無間所發宗。以電空等爲其
<lb ed="X" n="0937a10"/><lb ed="R087" n="0144a13"/>同品。此無常性。於電等有。於空等無。非勤勇無間所
<lb ed="X" n="0937a11"/><lb ed="R087" n="0144a14"/>發宗。以甁等爲異品。於彼徧有。此因以電以甁爲同
<lb ed="X" n="0937a12"/><lb ed="R087" n="0144a15"/>法故。亦是不定。爲如甁等。無常性故。彼是勤勇無間
<lb ed="X" n="0937a13"/><lb ed="R087" n="0144a16"/>所發。爲如電等。無常性故。彼非勤勇無間所發。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937a14"/><lb ed="R087" n="0144a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937a1401">三釋同品一分轉。異品徧轉過。如說下。標定宗因。
<lb ed="X" n="0937a15"/><lb ed="R087" n="0144a18"/>非勤勇無間所發爲宗。無常性故爲因。此中下。牒
<lb ed="X" n="0937a16"/><lb ed="R087" n="0144b01"/>宗引喩。此無常下。明因於喩一分不轉爲過。以電
<lb ed="X" n="0937a17"/><lb ed="R087" n="0144b02"/>無常。於因得轉。空性是常。因非有故。非勤勇下。復
<lb ed="X" n="0937a18"/><lb ed="R087" n="0144b03"/>牒同宗引異品喩。於彼徧有者。顯因與甁。皆是無
<lb ed="X" n="0937a19"/><lb ed="R087" n="0144b04"/>常。是徧轉義。此因下。顯不定過。謂電甁二喩。同是
<lb ed="X" n="0937a20"/><lb ed="R087" n="0144b05"/>無常法故。爲如下。釋成因喩分轉徧轉。明不定義
<lb ed="X" n="0937a21"/><lb ed="R087" n="0144b06"/>謂甁等之喩無常。是勤勇無間所發。合無常性故
<lb ed="X" n="0937a22"/><lb ed="R087" n="0144b07"/>之因。能成異品之宗。是勤勇無間所發。爲如電等
<lb ed="X" n="0937a23"/><lb ed="R087" n="0144b08"/>之喩無常。非勤勇無間所發。合無常性故之因。能
<lb ed="X" n="0937a24"/><lb ed="R087" n="0144b09"/>成同品之宗。非勤勇無間所發。則知無常性故因
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937b" n="0937b"/>
<lb ed="X" n="0937b01"/><lb ed="R087" n="0144b10"/>寬。於同品異品爲不定過。以於異品不當轉處。而
<lb ed="X" n="0937b02"/><lb ed="R087" n="0144b11"/>反徧轉。同品盡當轉處。唯得一分。豈非過耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937b03"/><lb ed="R087" n="0144b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937b0301">異品一分轉。同品徧轉者。如立宗言。聲是勤勇無間
<lb ed="X" n="0937b04"/><lb ed="R087" n="0144b13"/>所發。無常性故。勤勇無間所發宗。以甁等爲同品。其
<lb ed="X" n="0937b05"/><lb ed="R087" n="0144b14"/>無常性。於此徧有。以電空等爲異品。於彼一分電等
<lb ed="X" n="0937b06"/><lb ed="R087" n="0144b15"/>是有。空等是無。是故如前。亦爲不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937b07"/><lb ed="R087" n="0144b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937b0701">四釋異品一分轉。同品徧轉過。異品下。牒科標擧。
<lb ed="X" n="0937b08"/><lb ed="R087" n="0144b17"/>如立下。標定宗因。以是勤勇無間所發爲宗。無常
<lb ed="X" n="0937b09"/><lb ed="R087" n="0144b18"/>性故爲因。勤勇無間下。牒宗引喩。其無常性。於此
<lb ed="X" n="0937b10"/><lb ed="R087" n="0145a01"/>徧有者。顯因同品。是徧轉義。以電空等下。引異品
<lb ed="X" n="0937b11"/><lb ed="R087" n="0145a02"/>喩。顯不定過。謂無常性故之因。會於電等是無常
<lb ed="X" n="0937b12"/><lb ed="R087" n="0145a03"/>性。故說是有。會於空等是常性故。說彼是無。是故
<lb ed="X" n="0937b13"/><lb ed="R087" n="0145a04"/>如前。以電以甁爲同法故。亦爲不定。以不當於異
<lb ed="X" n="0937b14"/><lb ed="R087" n="0145a05"/>品一分電上轉故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937b15"/><lb ed="R087" n="0145a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937b1501">俱品一分轉者。如說聲常。無質礙故。此中常宗。以虗
<lb ed="X" n="0937b16"/><lb ed="R087" n="0145a07"/>空極微等爲同品。無質礙性。於虗空等有。於極微等
<lb ed="X" n="0937b17"/><lb ed="R087" n="0145a08"/>無。以甁樂等爲異品。於樂等有。於甁等無。是故此因。
<lb ed="X" n="0937b18"/><lb ed="R087" n="0145a09"/>以樂以空爲同法故。亦名不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937b19"/><lb ed="R087" n="0145a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937b1901">五釋俱品一分轉過。言俱品者。謂因於同品異品
<lb ed="X" n="0937b20"/><lb ed="R087" n="0145a11"/>各有一分轉。如說聲常無質礙故者。標定宗因。以
<lb ed="X" n="0937b21"/><lb ed="R087" n="0145a12"/>常爲宗。無質礙爲因。此中下。牒宗引喩。以立常宗。
<lb ed="X" n="0937b22"/><lb ed="R087" n="0145a13"/>虗空性常。極微亦常。宜爲同品。無質礙下。釋成同
<lb ed="X" n="0937b23"/><lb ed="R087" n="0145a14"/>品一分轉義。謂無質礙故之因。空無質礙。故說爲
<lb ed="X" n="0937b24"/><lb ed="R087" n="0145a15"/>有。極微質礙。說之爲無。以甁樂等爲異品者。甁等
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0937c" n="0937c"/>
<lb ed="X" n="0937c01"/><lb ed="R087" n="0145a16"/>無常。苦樂亦非常。宜於同品所立常宗。爲異品喩。
<lb ed="X" n="0937c02"/><lb ed="R087" n="0145a17"/>於樂等有。於甁等無者。釋成異品一分轉義。謂無
<lb ed="X" n="0937c03"/><lb ed="R087" n="0145a18"/>質礙故之因。樂無質礙。故說爲有。甁有質礙。說之
<lb ed="X" n="0937c04"/><lb ed="R087" n="0145b01"/>爲無。是故下。結成不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937c05"/><lb ed="R087" n="0145b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937c0501">相違決定者。如立宗言。聲是無常。所作性故。譬如甁
<lb ed="X" n="0937c06"/><lb ed="R087" n="0145b03"/>等。有立聲常。所聞性故。譬如聲性。此二皆是猶豫因
<lb ed="X" n="0937c07"/><lb ed="R087" n="0145b04"/>故。俱名不定。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937c08"/><lb ed="R087" n="0145b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937c0801">六釋相違決定過。言相違決定者。卽決定相違也。
<lb ed="X" n="0937c09"/><lb ed="R087" n="0145b06"/>語出譯師。詞倒意順。故宗鏡釋云。夫決定相違不
<lb ed="X" n="0937c10"/><lb ed="R087" n="0145b07"/>定過。立敵共諍一有法。因喩各異。皆具三相。徧是
<lb ed="X" n="0937c11"/><lb ed="R087" n="0145b08"/>宗法性。同品定有性。異品徧無性。但互不生其正
<lb ed="X" n="0937c12"/><lb ed="R087" n="0145b09"/>智。兩家猶豫。不能定成一宗。名決定相違不定過。
<lb ed="X" n="0937c13"/><lb ed="R087" n="0145b10"/>如立下。標定三支。有立下。復立三支。此二下。顯不
<lb ed="X" n="0937c14"/><lb ed="R087" n="0145b11"/>定過。言相違者。常與無常是相違義。旣二相違。互
<lb ed="X" n="0937c15"/><lb ed="R087" n="0145b12"/>爲同異。常宗爲同。無常爲異。無常爲同。常宗爲異。
<lb ed="X" n="0937c16"/><lb ed="R087" n="0145b13"/>言決定者。以立二宗。各具三支。皆具三相。是爲決
<lb ed="X" n="0937c17"/><lb ed="R087" n="0145b14"/>定。謂同品之因徧於同品。異品之因徧於異品。爲
<lb ed="X" n="0937c18"/><lb ed="R087" n="0145b15"/>徧是宗法性。同品之因不轉異品。是於同品定有
<lb ed="X" n="0937c19"/><lb ed="R087" n="0145b16"/>性。異品之因不轉同品。是於異品徧無性。雖則兩
<lb ed="X" n="0937c20"/><lb ed="R087" n="0145b17"/>宗並出。然於一有法上。不能決定。說之爲過。</p><p xml:id="pX53p0937c2018" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0937c21"/><lb ed="R087" n="0145b18"/>釋不定竟。下三釋相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937c22"/><lb ed="R087" n="0146a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0937c2201">相違有四。謂法自相相違因。法差別相違因。有法自
<lb ed="X" n="0937c23"/><lb ed="R087" n="0146a02"/>相相違因。有法差別相違因等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0937c24"/><lb ed="R087" n="0146a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0937c2401">總標相違有四種過。下文一一別釋。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938a" n="0938a"/>
<lb ed="X" n="0938a01"/><lb ed="R087" n="0146a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938a0101">此中法自相相違因者。如說聲常。所作性故。或勤勇
<lb ed="X" n="0938a02"/><lb ed="R087" n="0146a05"/>無間所發性故。此因唯於異品中有。是故相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938a03"/><lb ed="R087" n="0146a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938a0301">一釋法自相相違因過。言法自相者。謂諸法各有
<lb ed="X" n="0938a04"/><lb ed="R087" n="0146a07"/>自相。卽是所立宗體。言相違者。謂因與宗相違。如
<lb ed="X" n="0938a05"/><lb ed="R087" n="0146a08"/>說勤勇無間所發性故。豈成非所作之常宗。如說
<lb ed="X" n="0938a06"/><lb ed="R087" n="0146a09"/>下。標定宗因。以常爲宗。所作性故。或勤勇無間所
<lb ed="X" n="0938a07"/><lb ed="R087" n="0146a10"/>發性故爲因。此因下。牒因顯過。謂宗是常。性非所
<lb ed="X" n="0938a08"/><lb ed="R087" n="0146a11"/>作。則所作性故之因。唯於異品無常中有。是故相
<lb ed="X" n="0938a09"/><lb ed="R087" n="0146a12"/>違。以諸無常所作性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938a10"/><lb ed="R087" n="0146a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938a1001">法差別相違因者。如說眼等。必爲他用。積聚性故。如
<lb ed="X" n="0938a11"/><lb ed="R087" n="0146a14"/>臥具等。此因如能成立眼等必爲他用。如是亦能成
<lb ed="X" n="0938a12"/><lb ed="R087" n="0146a15"/>立所立法差別。相違積聚他用。諸臥具等。爲積聚他
<lb ed="X" n="0938a13"/><lb ed="R087" n="0146a16"/>所受用故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938a14"/><lb ed="R087" n="0146a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938a1401">二釋法差別相違因過。言法差別相違因者。是諸
<lb ed="X" n="0938a15"/><lb ed="R087" n="0146a18"/>法中有差別義因不能成。說爲相違。如說下。標定
<lb ed="X" n="0938a16"/><lb ed="R087" n="0146b01"/>三支。謂眼等五根爲有法。必爲他用爲宗。積聚性
<lb ed="X" n="0938a17"/><lb ed="R087" n="0146b02"/>故爲因。如臥具等爲喩。以眼等根不自用故。必眼
<lb ed="X" n="0938a18"/><lb ed="R087" n="0146b03"/>等識以爲根用。故立宗言必爲他用。又眼等根元
<lb ed="X" n="0938a19"/><lb ed="R087" n="0146b04"/>爲地水火風色香味觸八法所成。是積聚義。故以
<lb ed="X" n="0938a20"/><lb ed="R087" n="0146b05"/>積聚性故爲因。以臥具等衆緣所成。亦必爲他用。
<lb ed="X" n="0938a21"/><lb ed="R087" n="0146b06"/>故說爲喩。此因下。牒因成宗。如是下。顯法差別相
<lb ed="X" n="0938a22"/><lb ed="R087" n="0146b07"/>違因過。余觀諸家解此章意。俱引金七十論爲證。
<lb ed="X" n="0938a23"/><lb ed="R087" n="0146b08"/>彼此語勢含胡。發明未透。令學者視此不爽。今以
<lb ed="X" n="0938a24"/><lb ed="R087" n="0146b09"/>三分之理明之。其意似暢。試更言之。法差別者。爲
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938b" n="0938b"/>
<lb ed="X" n="0938b01"/><lb ed="R087" n="0146b10"/>眼等根。作前陳有法。推根之義有差別故。所立之
<lb ed="X" n="0938b02"/><lb ed="R087" n="0146b11"/>法亦有差別。根是相分。爲眼等識之所依。識是見
<lb ed="X" n="0938b03"/><lb ed="R087" n="0146b12"/>分。爲眼等根之所發。相見各異。故說眼自積聚。必
<lb ed="X" n="0938b04"/><lb ed="R087" n="0146b13"/>爲他識所用。卽立宗云。必爲他用。又相見分。爲自
<lb ed="X" n="0938b05"/><lb ed="R087" n="0146b14"/>證分之用。其自證分爲相見分之體。體持業用。用
<lb ed="X" n="0938b06"/><lb ed="R087" n="0146b15"/>不爲他。復立宗云。必不爲他用。故以眼等根名有
<lb ed="X" n="0938b07"/><lb ed="R087" n="0146b16"/>法自相。必爲他用。必不爲他用。名法之差別。今之
<lb ed="X" n="0938b08"/><lb ed="R087" n="0146b17"/>積聚性故因。會於如臥具等喩。但成必爲他用宗。
<lb ed="X" n="0938b09"/><lb ed="R087" n="0146b18"/>不得成必不爲他用宗。是因與差別宗相違。故論
<lb ed="X" n="0938b10"/><lb ed="R087" n="0147a01"/>中云。此因如能成立眼等必爲他用者。縱許成立
<lb ed="X" n="0938b11"/><lb ed="R087" n="0147a02"/>宗中一分義。如是亦能成立所立法差別者。顯宗
<lb ed="X" n="0938b12"/><lb ed="R087" n="0147a03"/>中亦有差別一分義。於因亦當能成立。但以必不
<lb ed="X" n="0938b13"/><lb ed="R087" n="0147a04"/>爲他用宗。會積聚之因。他用之宗。俱相違故。故云
<lb ed="X" n="0938b14"/><lb ed="R087" n="0147a05"/>相違積聚他用。又云諸臥具等爲積聚他所受用
<lb ed="X" n="0938b15"/><lb ed="R087" n="0147a06"/>故者。釋成因喩俱爲他用。故於宗中差別一分。必
<lb ed="X" n="0938b16"/><lb ed="R087" n="0147a07"/>不爲他用相違。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938b17"/><lb ed="R087" n="0147a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938b1701">有法自相相違因者。如說有性。非實非德非業。有一
<lb ed="X" n="0938b18"/><lb ed="R087" n="0147a09"/>實故。有德業故。如同異性。此因如能成遮實等。如是
<lb ed="X" n="0938b19"/><lb ed="R087" n="0147a10"/>亦能成遮有性。俱決定故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938b20"/><lb ed="R087" n="0147a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938b2001">三釋有法自相相違因過。有法自相者。卽前陳宗
<lb ed="X" n="0938b21"/><lb ed="R087" n="0147a12"/>依之自相。言相違者。因不能成有法自相。故說相
<lb ed="X" n="0938b22"/><lb ed="R087" n="0147a13"/>違。原於勝論師計六句義。第四句爲大有句。實德
<lb ed="X" n="0938b23"/><lb ed="R087" n="0147a14"/>業三。同一有故。離實德業外。別有一法爲體。由此
<lb ed="X" n="0938b24"/><lb ed="R087" n="0147a15"/>大有有實等故。今言有性。卽彼大有句義。如說下。
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0938c" n="0938c"/>
<lb ed="X" n="0938c01"/><lb ed="R087" n="0147a16"/>標定三支。以大有性爲前陳宗依。由此有性。離實
<lb ed="X" n="0938c02"/><lb ed="R087" n="0147a17"/>德業別有實體。故說非實非德非業爲宗。又此有
<lb ed="X" n="0938c03"/><lb ed="R087" n="0147a18"/>性元爲實德業三同一有故。故說有一實故有德
<lb ed="X" n="0938c04"/><lb ed="R087" n="0147b01"/>業故爲因。又此有性有實德業爲同。非實德業爲
<lb ed="X" n="0938c05"/><lb ed="R087" n="0147b02"/>異。故說如同異性爲喩。此因下。牒因成宗。顯相違
<lb ed="X" n="0938c06"/><lb ed="R087" n="0147b03"/>過。謂有一實等因。成非實等宗。豈不互相遮止。故
<lb ed="X" n="0938c07"/><lb ed="R087" n="0147b04"/>云遮實等之非實等宗。如是下。顯因展轉與有法
<lb ed="X" n="0938c08"/><lb ed="R087" n="0147b05"/>自相相違。謂有一實等因。旣遮非實等宗。則有法
<lb ed="X" n="0938c09"/><lb ed="R087" n="0147b06"/>中亦有非實等義。豈不亦遮。故云如是亦能成遮
<lb ed="X" n="0938c10"/><lb ed="R087" n="0147b07"/>有性中之非實等。俱決定故者。謂宗及有法。與因
<lb ed="X" n="0938c11"/><lb ed="R087" n="0147b08"/>相違。俱決定故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938c12"/><lb ed="R087" n="0147b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0938c1201">有法差別相違因者。如卽此因。卽於前宗有法差別。
<lb ed="X" n="0938c13"/><lb ed="R087" n="0147b10"/>作有緣性。亦能成立與此相違作非有緣性。如遮實
<lb ed="X" n="0938c14"/><lb ed="R087" n="0147b11"/>等。俱決定故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0938c15"/><lb ed="R087" n="0147b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0938c1501">四釋有法差別相違因過。言有法差別者。謂前陳
<lb ed="X" n="0938c16"/><lb ed="R087" n="0147b13"/>宗依有差別義。言相違者。因不能成差別義故。如
<lb ed="X" n="0938c17"/><lb ed="R087" n="0147b14"/>卽下。牒因成有法。卽此因者。卽前有一實等因。卽
<lb ed="X" n="0938c18"/><lb ed="R087" n="0147b15"/>於前宗有法差別者。卽前大有性中非實德業有
<lb ed="X" n="0938c19"/><lb ed="R087" n="0147b16"/>實德業之差別。作有緣性者。以有一實等因。成有
<lb ed="X" n="0938c20"/><lb ed="R087" n="0147b17"/>實等有性。謂之有緣。亦能下。釋成相違義。謂有一
<lb ed="X" n="0938c21"/><lb ed="R087" n="0147b18"/>實等因。旣能成立有法中有實等一分。亦能成立
<lb ed="X" n="0938c22"/><lb ed="R087" n="0148a01"/>與此有實等相違非實等一分。以有一實等因。成
<lb ed="X" n="0938c23"/><lb ed="R087" n="0148a02"/>非實等之有法。是作非有緣性。旣非有緣。則有一
<lb ed="X" n="0938c24"/><lb ed="R087" n="0148a03"/>實等因。不能成有法中非實等。亦不能成有法中
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939a" n="0939a"/>
<lb ed="X" n="0939a01"/><lb ed="R087" n="0148a04"/>有實等。故云如遮實等。俱決定故。謂前章宗及有
<lb ed="X" n="0939a02"/><lb ed="R087" n="0148a05"/>法俱遮。則此有法中差別二義亦爾。</p><p xml:id="pX53p0939a0215" cb:place="inline">△三釋相違
<lb ed="X" n="0939a03"/><lb ed="R087" n="0148a06"/>竟。通上二釋似因竟。下三釋似喩分二。一結前總
<lb ed="X" n="0939a04"/><lb ed="R087" n="0148a07"/>標。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a05"/><lb ed="R087" n="0148a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0939a0501" n="0939a0501"/><anchor xml:id="beg0939a0501" n="0939a0501"/>已<anchor xml:id="end0939a0501"/>說似因。當說似喩。似同法喩有其五種。一能立法
<lb ed="X" n="0939a06"/><lb ed="R087" n="0148a09"/>不成。二所立法不成。三俱不成。四無合。五倒合。似異
<lb ed="X" n="0939a07"/><lb ed="R087" n="0148a10"/>法喩亦有五種。一所立不遣。二能立不遣。三俱不遣。
<lb ed="X" n="0939a08"/><lb ed="R087" n="0148a11"/>四不離。五倒離。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a09"/><lb ed="R087" n="0148a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a0901">結前<anchor xml:id="nkr_note_add_0939a0901" n="0939a0901"/><anchor xml:id="beg0939a0901" n="0939a0901"/>已<anchor xml:id="end0939a0901"/>說似因。起後當說似喩。似同法喩。似異法
<lb ed="X" n="0939a10"/><lb ed="R087" n="0148a13"/>喩。各有五過。名爲似喩。下文別釋。</p><p xml:id="pX53p0939a1014" cb:place="inline">△一結前總標
<lb ed="X" n="0939a11"/><lb ed="R087" n="0148a14"/>竟。下二別釋同異分二。一同喩五種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a12"/><lb ed="R087" n="0148a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a1201">能立法不成者。如說聲常。無質礙故。諸無質礙。見彼
<lb ed="X" n="0939a13"/><lb ed="R087" n="0148a16"/>是常。猶如極微。然彼極微。所成立法常性是有。能成
<lb ed="X" n="0939a14"/><lb ed="R087" n="0148a17"/>立法無質礙無。以諸極微。質礙性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a15"/><lb ed="R087" n="0148a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a1501">一釋似同法喩中能立不成過。因是能成立法。喩
<lb ed="X" n="0939a16"/><lb ed="R087" n="0148b01"/>於因上不轉。故曰不成。如說下。標定宗因以常爲
<lb ed="X" n="0939a17"/><lb ed="R087" n="0148b02"/>宗。無質礙故爲因。諸無下。牒因及宗。引喩合成。然
<lb ed="X" n="0939a18"/><lb ed="R087" n="0148b03"/>彼下。牒喩顯過。謂極微性常。於所成立宗常性是
<lb ed="X" n="0939a19"/><lb ed="R087" n="0148b04"/>有。極微質礙。於能成立因無質礙無。故云以諸極
<lb ed="X" n="0939a20"/><lb ed="R087" n="0148b05"/>微。質礙性故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a21"/><lb ed="R087" n="0148b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939a2101">所立法不成者。謂說如覺。然一切覺。能成立法無質
<lb ed="X" n="0939a22"/><lb ed="R087" n="0148b07"/>礙有。所成立法常住性無。以一切覺。皆無常故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939a23"/><lb ed="R087" n="0148b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939a2301">二釋似同法喩中所立不成過。宗是所成立法。喩
<lb ed="X" n="0939a24"/><lb ed="R087" n="0148b09"/>於宗上不轉。故曰不成。謂說如覺者。引喩合前宗
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939b" n="0939b"/>
<lb ed="X" n="0939b01"/><lb ed="R087" n="0148b10"/>因。謂以常爲宗。無質礙爲因。如覺爲喩。然一切下。
<lb ed="X" n="0939b02"/><lb ed="R087" n="0148b11"/>牒喩顯過。一切覺者。卽有分別生滅心也。覺性無
<lb ed="X" n="0939b03"/><lb ed="R087" n="0148b12"/>礙。於能成立因無質礙有。覺性無常。於所成立宗
<lb ed="X" n="0939b04"/><lb ed="R087" n="0148b13"/>常性是無。故云以一切覺。皆無常故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939b05"/><lb ed="R087" n="0148b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939b0501">俱不成者。復有二種。有及非有。若言如甁有俱不成。
<lb ed="X" n="0939b06"/><lb ed="R087" n="0148b15"/>若說如空對非有論。無俱不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939b07"/><lb ed="R087" n="0148b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939b0701">三釋似同法喩中能所俱不成過。謂喩於宗因上
<lb ed="X" n="0939b08"/><lb ed="R087" n="0148b17"/>俱不能轉。名俱不成。復有二種。有及非有者。分開
<lb ed="X" n="0939b09"/><lb ed="R087" n="0148b18"/>同品異品兩章。以有名同品。非有名異品。卽前能
<lb ed="X" n="0939b10"/><lb ed="R087" n="0149a01"/>立門中云如有非有。說名非有。文出於此。若言如
<lb ed="X" n="0939b11"/><lb ed="R087" n="0149a02"/>甁者。引喩合前同品宗因。有俱不成者。顯過。謂甁
<lb ed="X" n="0939b12"/><lb ed="R087" n="0149a03"/>體無常。會前同品常宗不成。甁有質礙。會前無質
<lb ed="X" n="0939b13"/><lb ed="R087" n="0149a04"/>礙因不成。有卽同品。故云有俱不成。以甁等之喩
<lb ed="X" n="0939b14"/><lb ed="R087" n="0149a05"/>於同品宗因俱不成故。若說如空對非有論者。引
<lb ed="X" n="0939b15"/><lb ed="R087" n="0149a06"/>喩合異品宗因。以前同品常宗。異品應無常宗。同
<lb ed="X" n="0939b16"/><lb ed="R087" n="0149a07"/>品之因是無質礙。異品之因爲有質礙。說如空者。
<lb ed="X" n="0939b17"/><lb ed="R087" n="0149a08"/>空性是常。不成異品無常之宗。空性無礙。不成異
<lb ed="X" n="0939b18"/><lb ed="R087" n="0149a09"/>品有礙之因。非有卽無。無卽異品。故云無俱不成。
<lb ed="X" n="0939b19"/><lb ed="R087" n="0149a10"/>以如空之喩於異品宗因俱不成故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939b20"/><lb ed="R087" n="0149a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939b2001">無合者。謂於是處。無有配合。<anchor xml:id="nkr_note_add_0939b2001" n="0939b2001"/><anchor xml:id="beg0939b2001" n="0939b2001"/>但<anchor xml:id="end0939b2001"/>於甁等雙現能立所
<lb ed="X" n="0939b21"/><lb ed="R087" n="0149a12"/>立二法。如言於甁。見所作性。及無常性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939b22"/><lb ed="R087" n="0149a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939b2201">四釋似同法喩中無有合詞過。謂於下。標定具三
<lb ed="X" n="0939b23"/><lb ed="R087" n="0149a14"/>支義。如言下。明無合詞顯過。謂立量之法。雖有三
<lb ed="X" n="0939b24"/><lb ed="R087" n="0149a15"/>支。必具合離二詞。以爲同異之式。合必先因後宗。
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0939c" n="0939c"/>
<lb ed="X" n="0939c01"/><lb ed="R087" n="0149a16"/>離則先宗後因。以因爲能成立法。故先之。宗是所
<lb ed="X" n="0939c02"/><lb ed="R087" n="0149a17"/>成立法。故次之。喩爲宗因之明訓。故又次之。今同
<lb ed="X" n="0939c03"/><lb ed="R087" n="0149a18"/>品中雖具甁等爲喩。所作性故爲因。及無常性爲
<lb ed="X" n="0939c04"/><lb ed="R087" n="0149b01"/>宗。而無合詞之式。是爲有過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c05"/><lb ed="R087" n="0149b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c0501">倒合者。謂應說言。諸所作者。皆是無常。而倒說言。諸
<lb ed="X" n="0939c06"/><lb ed="R087" n="0149b03"/>無常者。皆是所作。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c07"/><lb ed="R087" n="0149b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c0701">五釋似同法喩中倒置合詞過。謂應下。正顯合詞。
<lb ed="X" n="0939c08"/><lb ed="R087" n="0149b05"/>而倒下。顯倒合之過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c09"/><lb ed="R087" n="0149b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c0901">如是名似同法喩品。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c10"/><lb ed="R087" n="0149b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c1001">結成似同法喩中五種過。</p><p xml:id="pX53p0939c1011" cb:place="inline">△一同喩五種竟。下二
<lb ed="X" n="0939c11"/><lb ed="R087" n="0149b08"/>異喩五種。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c12"/><lb ed="R087" n="0149b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c1201">似異法中所立不遣者。且如有言。諸無常者。見彼質
<lb ed="X" n="0939c13"/><lb ed="R087" n="0149b10"/>礙。譬如極微。由於極微。所成立法常性不遣。彼立極
<lb ed="X" n="0939c14"/><lb ed="R087" n="0149b11"/>微是常性故。能成立法無質礙無。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c15"/><lb ed="R087" n="0149b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c1501">一釋似異法喩中所立不遣過。遣者。是遠離義。謂
<lb ed="X" n="0939c16"/><lb ed="R087" n="0149b13"/>異品喩。必遠離於同品宗因。是爲異喩體。今旣不
<lb ed="X" n="0939c17"/><lb ed="R087" n="0149b14"/>遣。說之爲過。且如下。標定離詞。離則先宗後因。故
<lb ed="X" n="0939c18"/><lb ed="R087" n="0149b15"/>以無常宗先之。質礙因次之。極微喩又次之。由於
<lb ed="X" n="0939c19"/><lb ed="R087" n="0149b16"/>下。牒喩顯過。謂極微性常。於前同品所成立法常
<lb ed="X" n="0939c20"/><lb ed="R087" n="0149b17"/>宗不遣。故云。彼立極微是常性故。極微質礙能遣
<lb ed="X" n="0939c21"/><lb ed="R087" n="0149b18"/>同品無質礙因。故云。無質礙無。無卽遣義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c22"/><lb ed="R087" n="0150a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0939c2201">能立不遣者。謂說如業。但遣所立。不遣能立。彼說諸
<lb ed="X" n="0939c23"/><lb ed="R087" n="0150a02"/>業。無質礙故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0939c24"/><lb ed="R087" n="0150a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0939c2401">二釋似異法喩中能立不遣過。謂說如業者。引喩
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940a" n="0940a"/>
<lb ed="X" n="0940a01"/><lb ed="R087" n="0150a04"/>會同品宗因顯過。業性無常。於前同品所立常宗
<lb ed="X" n="0940a02"/><lb ed="R087" n="0150a05"/>有遠離義。故云但遣所立。業性無礙。於同品中無
<lb ed="X" n="0940a03"/><lb ed="R087" n="0150a06"/>質礙因相順。故云不遣能立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a04"/><lb ed="R087" n="0150a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a0401">俱不遣者。對彼有論。說如虗空。由彼虗空。不遣常性
<lb ed="X" n="0940a05"/><lb ed="R087" n="0150a08"/>無質礙性。以說虗空。是常性故。無質礙故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a06"/><lb ed="R087" n="0150a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a0601">三釋似異法喩中能所俱不遣過。俱不遣者。謂異
<lb ed="X" n="0940a07"/><lb ed="R087" n="0150a10"/>品喩。與同品中宗因相順。名俱不遣。對彼有論。說
<lb ed="X" n="0940a08"/><lb ed="R087" n="0150a11"/>如虗空者。有卽同品。對前同品宗因。引喩配合。由
<lb ed="X" n="0940a09"/><lb ed="R087" n="0150a12"/>彼下。顯過。謂空性是常。不遣同品常性之宗。空性
<lb ed="X" n="0940a10"/><lb ed="R087" n="0150a13"/>無礙。不遣同品無礙之因。故云。以說虗空。是常性
<lb ed="X" n="0940a11"/><lb ed="R087" n="0150a14"/>故。無質礙故。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a12"/><lb ed="R087" n="0150a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a1201">不離者。謂說如甁。見無常性。有質礙性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a13"/><lb ed="R087" n="0150a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a1301">四釋似異法喩中無離詞過。立量之法。合成同品
<lb ed="X" n="0940a14"/><lb ed="R087" n="0150a17"/>必有離詞顯異品式。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1401" n="0940a1401"/><anchor xml:id="beg0940a1401" n="0940a1401"/>但<anchor xml:id="end0940a1401"/>有異品三支之名。闕
<lb ed="X" n="0940a15"/><lb ed="R087" n="0150a18"/>於離詞。不合軌式。說之爲過。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a16"/><lb ed="R087" n="0150b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a1601">倒離者。謂如說言。諸質礙者。皆是無常。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a17"/><lb ed="R087" n="0150b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a1701">五釋似異法喩中倒置離詞過。因明之法。離則先
<lb ed="X" n="0940a18"/><lb ed="R087" n="0150b03"/>宗後因。今以因先宗後。是爲倒置。說之爲過。</p><p xml:id="pX53p0940a1818" cb:place="inline">△二
<lb ed="X" n="0940a19"/><lb ed="R087" n="0150b04"/>異喩五種竟。通上三釋似喩竟。下四結前科。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a20"/><lb ed="R087" n="0150b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a2001">如是等似宗因喩言。非正能立。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a21"/><lb ed="R087" n="0150b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940a2101">通結前來似宗似因似喩之言。共成三十三過。故
<lb ed="X" n="0940a22"/><lb ed="R087" n="0150b07"/>云非正能立。</p><p xml:id="pX53p0940a2206" cb:place="inline">△四結前科竟。通上二釋似能立門
<lb ed="X" n="0940a23"/><lb ed="R087" n="0150b08"/>竟。下三釋現量門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940a24"/><lb ed="R087" n="0150b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940a2401">復次爲自開悟。當知唯有現比二量。此中現量謂無
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940b" n="0940b"/>
<lb ed="X" n="0940b01"/><lb ed="R087" n="0150b10"/>分別。若有正智。於色等義。離名種等所有分別。現現
<lb ed="X" n="0940b02"/><lb ed="R087" n="0150b11"/>別轉。故名現量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940b03"/><lb ed="R087" n="0150b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940b0301">復次下。雙標二量者。以現比量。俱是自證自解境
<lb ed="X" n="0940b04"/><lb ed="R087" n="0150b13"/>界。故云爲自開悟。此中現量。謂無分別者。標定現
<lb ed="X" n="0940b05"/><lb ed="R087" n="0150b14"/>量是不起分別義。若有下。釋成。謂正智起時。於色
<lb ed="X" n="0940b06"/><lb ed="R087" n="0150b15"/>聲香味觸邊。不起名言種子所有分別。而能於五
<lb ed="X" n="0940b07"/><lb ed="R087" n="0150b16"/>塵上現現別轉。故名現量。名言種者是習所成。明
<lb ed="X" n="0940b08"/><lb ed="R087" n="0150b17"/>記不忘念念熏習。成種子義。如孩孺時。眼見於色。
<lb ed="X" n="0940b09"/><lb ed="R087" n="0150b18"/>人言爲色。積習於心。耳聞於聲。人言爲聲。積習於
<lb ed="X" n="0940b10"/><lb ed="R087" n="0151a01"/>心。日積月累。熏成種子。後於聲色門中。從種發起
<lb ed="X" n="0940b11"/><lb ed="R087" n="0151a02"/>聲色名言。謂之名種。今說離名種等所有分別。而
<lb ed="X" n="0940b12"/><lb ed="R087" n="0151a03"/>又言現現別轉者。是於聲色門中。無分別義。如鏡
<lb ed="X" n="0940b13"/><lb ed="R087" n="0151a04"/>現像。歷歷分明。是於五塵現現別轉。鏡無留礙。是
<lb ed="X" n="0940b14"/><lb ed="R087" n="0151a05"/>離名種所有分別。</p><p xml:id="pX53p0940b1408" cb:place="inline">△三釋現量門竟。下四釋比量
<lb ed="X" n="0940b15"/><lb ed="R087" n="0151a06"/>門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940b16"/><lb ed="R087" n="0151a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940b1601">言比量者。謂藉衆相而觀於義。相有三種。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b1601" n="0940b1601"/><anchor xml:id="beg0940b1601" n="0940b1601"/>已<anchor xml:id="end0940b1601"/>說。
<lb ed="X" n="0940b17"/><lb ed="R087" n="0151a08"/>由彼爲因。於所比義。有正智生。了知有火。或無常等。
<lb ed="X" n="0940b18"/><lb ed="R087" n="0151a09"/>是名比量。於二量中。卽智名果。是證相故。如有作用
<lb ed="X" n="0940b19"/><lb ed="R087" n="0151a10"/>而顯現故。亦名爲量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940b20"/><lb ed="R087" n="0151a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940b2001">言比量者。牒科標擧。謂藉衆相而觀於義者。釋比
<lb ed="X" n="0940b21"/><lb ed="R087" n="0151a12"/>量二字。衆相釋比。觀義釋量。相有下。釋成衆相。言
<lb ed="X" n="0940b22"/><lb ed="R087" n="0151a13"/>三種者。卽宗因喩。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2201" n="0940b2201"/><anchor xml:id="beg0940b2201" n="0940b2201"/>已<anchor xml:id="end0940b2201"/>說者。能立門中<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2202" n="0940b2202"/><anchor xml:id="beg0940b2202" n="0940b2202"/>已<anchor xml:id="end0940b2202"/>說三
<lb ed="X" n="0940b23"/><lb ed="R087" n="0151a14"/>支。問。此中三相。與因中何異。答。因中三相。唯屬於
<lb ed="X" n="0940b24"/><lb ed="R087" n="0151a15"/>因。與宗爲因。名能成立。此中三相。總攝三支。與智
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0940c" n="0940c"/>
<lb ed="X" n="0940c01"/><lb ed="R087" n="0151a16"/>爲因。名爲比量。是故不同。由彼下。釋比量。謂由無
<lb ed="X" n="0940c02"/><lb ed="R087" n="0151a17"/>過三支爲因。比之生智爲果。故云於所比義。有正
<lb ed="X" n="0940c03"/><lb ed="R087" n="0151a18"/>智生。正智旣生。了知有火。或無常等。是比量義。於
<lb ed="X" n="0940c04"/><lb ed="R087" n="0151b01"/>二量中卽智名果者。謂現比量。皆以生智爲果。比
<lb ed="X" n="0940c05"/><lb ed="R087" n="0151b02"/>量以三支爲因。生有分別正智爲果。能證所比義
<lb ed="X" n="0940c06"/><lb ed="R087" n="0151b03"/>故。現量以色等爲因。生無分別正智爲果。能證色
<lb ed="X" n="0940c07"/><lb ed="R087" n="0151b04"/>等自相。故云是證相故。如有作用而顯現故。亦名
<lb ed="X" n="0940c08"/><lb ed="R087" n="0151b05"/>爲量者。別明世<g ref="#CB18785">𡛇</g>等量。謂遷流作用顯現世量。塵
<lb ed="X" n="0940c09"/><lb ed="R087" n="0151b06"/>點作用。顯現數量。質礙作用。顯現色量。頑虗作用。
<lb ed="X" n="0940c10"/><lb ed="R087" n="0151b07"/>顯現空量。屈曲作用。顯現形量。光明作用。顯現影
<lb ed="X" n="0940c11"/><lb ed="R087" n="0151b08"/>量。如是等量。皆以作用而顯現故。</p><p xml:id="pX53p0940c1114" cb:place="inline">△四釋比量門
<lb ed="X" n="0940c12"/><lb ed="R087" n="0151b09"/>竟。下五釋似現量門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940c13"/><lb ed="R087" n="0151b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940c1301">有分別智。於義異轉。名似現量。謂諸有智。了甁衣等。
<lb ed="X" n="0940c14"/><lb ed="R087" n="0151b11"/>分別而生。由彼於義。不以自相爲境界故。名似現量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940c15"/><lb ed="R087" n="0151b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940c1501">智有分別。於諸法中不證自相。隨起名言。名爲異
<lb ed="X" n="0940c16"/><lb ed="R087" n="0151b13"/>轉。由不了知無常等義。又非比量。但於見聞隨起
<lb ed="X" n="0940c17"/><lb ed="R087" n="0151b14"/>名言種子所有分別。名似現量。故釋云。謂諸有智。
<lb ed="X" n="0940c18"/><lb ed="R087" n="0151b15"/>了甁衣等。分別而生。何以故。由彼於義。不以自相
<lb ed="X" n="0940c19"/><lb ed="R087" n="0151b16"/>爲境界故。</p><p xml:id="pX53p0940c1905" cb:place="inline">△五釋似現量門竟。下六釋似比量門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940c20"/><lb ed="R087" n="0151b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0940c2001">若似因智。爲先所起諸似義智。名似比量。似因多種。
<lb ed="X" n="0940c21"/><lb ed="R087" n="0151b18"/>如先<anchor xml:id="nkr_note_add_0940c2101" n="0940c2101"/><anchor xml:id="beg0940c2101" n="0940c2101"/>已<anchor xml:id="end0940c2101"/>說。用彼爲因。於似所比。諸有智生。不能正解。
<lb ed="X" n="0940c22"/><lb ed="R087" n="0152a01"/>名似比量。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0940c23"/><lb ed="R087" n="0152a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0940c2301">似因智者。因是比量。謂似比量所生之智。名似因
<lb ed="X" n="0940c24"/><lb ed="R087" n="0152a03"/>智。爲先所起諸似義智。名似比量者。卽前帶過三
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0941a" n="0941a"/>
<lb ed="X" n="0941a01"/><lb ed="R087" n="0152a04"/>支。於諸義中。似有所知。不能正了無常等義。但名
<lb ed="X" n="0941a02"/><lb ed="R087" n="0152a05"/>相似比量。似因多種下。釋成。謂前<anchor xml:id="nkr_note_add_0941a0201" n="0941a0201"/><anchor xml:id="beg0941a0201" n="0941a0201"/>已<anchor xml:id="end0941a0201"/>說三十三過。
<lb ed="X" n="0941a03"/><lb ed="R087" n="0152a06"/>名爲多種。卽是多言。用彼多過爲因。於所比義。雖
<lb ed="X" n="0941a04"/><lb ed="R087" n="0152a07"/>有智生。不能正解。故說名似。</p><p xml:id="pX53p0941a0412" cb:place="inline">△六釋似比量門竟。
<lb ed="X" n="0941a05"/><lb ed="R087" n="0152a08"/>下七釋能破門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941a06"/><lb ed="R087" n="0152a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941a0601">復次若顯示能立過失。說名能破。謂初能立。缺減過
<lb ed="X" n="0941a07"/><lb ed="R087" n="0152a10"/>性。立宗過性。不成因性。不定因性。相違因性。及喩過
<lb ed="X" n="0941a08"/><lb ed="R087" n="0152a11"/>性。顯示此言。開曉問者。故名能破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941a09"/><lb ed="R087" n="0152a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941a0901">能立門中。若有過失。正能顯示。是能破義。謂初下。
<lb ed="X" n="0941a10"/><lb ed="R087" n="0152a13"/>釋成顯過。初能立者。卽是前陳宗依。依彼有法。宗
<lb ed="X" n="0941a11"/><lb ed="R087" n="0152a14"/>可立故。若得圓滿成就。謂之有法極成。稍有缺減。
<lb ed="X" n="0941a12"/><lb ed="R087" n="0152a15"/>說之爲過。立宗過者。卽前九種。因不成者。卽前四
<lb ed="X" n="0941a13"/><lb ed="R087" n="0152a16"/>種。因不定者。卽前六種。因相違者。卽前四種。喩有
<lb ed="X" n="0941a14"/><lb ed="R087" n="0152a17"/>過者。卽前十種。若能顯示三十三種過言。開曉問
<lb ed="X" n="0941a15"/><lb ed="R087" n="0152a18"/>者。故名能破。</p><p xml:id="pX53p0941a1506" cb:place="inline">△七釋能破門竟。下八釋似能破門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941a16"/><lb ed="R087" n="0152b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0941a1601">若不實顯能立過言。名似能破。謂於圓滿能立。顯示
<lb ed="X" n="0941a17"/><lb ed="R087" n="0152b02"/>缺減性言。於無過宗。有過宗言。於成就因。不成因言。
<lb ed="X" n="0941a18"/><lb ed="R087" n="0152b03"/>於決定因。不定因言。於不相違因。相違因言。於無過
<lb ed="X" n="0941a19"/><lb ed="R087" n="0152b04"/>喩。有過喩言。如是言說。名似能破。以不能顯他宗過
<lb ed="X" n="0941a20"/><lb ed="R087" n="0152b05"/>失。彼無過故。且止斯事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941a21"/><lb ed="R087" n="0152b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941a2101">似能破門。容有二義。若能立門自帶有過。敵者不
<lb ed="X" n="0941a22"/><lb ed="R087" n="0152b07"/>能正顯其非。是似能破。以不能顯他宗過故。若能
<lb ed="X" n="0941a23"/><lb ed="R087" n="0152b08"/>立門本無有過。岡冐於他。亦非眞破。以彼無過。且
<lb ed="X" n="0941a24"/><lb ed="R087" n="0152b09"/>止斯事。餘義如文。詞不繁贅。</p><p xml:id="pX53p0941a2412" cb:place="inline">△八釋似能破門竟。
<pb ed="X" xml:id="X53.0858.0941b" n="0941b"/>
<lb ed="X" n="0941b01"/><lb ed="R087" n="0152b10"/>通上二通釋竟。下三結顯。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941b02"/><lb ed="R087" n="0152b11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0941b0201"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0201" n="0941b0201"/><anchor xml:id="beg0941b0201" n="0941b0201"/>已<anchor xml:id="end0941b0201"/>宣少句義</l><l>爲始立方隅</l><l>其間理非理</l>
<lb ed="X" n="0941b03"/><lb ed="R087" n="0152b12"/><l>妙辯在餘處</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0941b04"/><lb ed="R087" n="0152b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0941b0401">謂<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0401" n="0941b0401"/><anchor xml:id="beg0941b0401" n="0941b0401"/>已<anchor xml:id="end0941b0401"/>宣演微少句義。爲始立一隅擴充之。則六合
<lb ed="X" n="0941b05"/><lb ed="R087" n="0152b14"/>皆然。苟得其旨。於聲色門。不唯了知常無常義。亦
<lb ed="X" n="0941b06"/><lb ed="R087" n="0152b15"/>有親證實相者在。其間理者。卽前無過三支。言非
<lb ed="X" n="0941b07"/><lb ed="R087" n="0152b16"/>理者。卽前三十三過。餘處妙辯。皆是此中理非理
<lb ed="X" n="0941b08"/><lb ed="R087" n="0152b17"/>義。故以少句立方隅也。</p><p xml:id="pX53p0941b0810" cb:place="inline">△三結顯竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0941b09"/>
<lb ed="X" n="0941b10"/><lb ed="R087" n="0152b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941001" n="0941001"/>因明入正理論直疏<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0933a0301" to="#end0933a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0934c1101" to="#end0934c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0934c1501" to="#end0934c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0934c1502" to="#end0934c1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0936a0701" to="#end0936a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0936a0801" to="#end0936a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0939a0501" to="#end0939a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0939a0901" to="#end0939a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0939b2001" to="#end0939b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0940a1401" to="#end0940a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0940b1601" to="#end0940b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940b2201" to="#end0940b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940b2202" to="#end0940b2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0940c2101" to="#end0940c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941a0201" to="#end0941a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b0201" to="#end0941b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0941b0401" to="#end0941b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0941001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941001">原本有後序一章旣揭錄慈恩疏末故今省之</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0933a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0933a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0934c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0934c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0934c1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0934c1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0936a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0936a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0936a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0939a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0939a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0939b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0939b2001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0940a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0940b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940b2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0940c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0940c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0941b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>